میتۆنیمیی دامەزراوەیی لە ناونیشانی گوتارەکانی ڕۆژنامەی ڕووداودا


The institutional metonymy in the title of Rudaw newspaper's speeches
Sirwan Abdullah Ahmed, Bahri Latif Yahya
Kurdish Department, Faculty of Education, Soran University

 پوختە

میتۆنیمیی دامەزراوەیی جۆرێکە لە جۆرەکانی میتۆنیمی، لەم جۆرەی میتۆنیمیدا ناوی شوێنێک/ کەسێک لەبری دامەزراوەیەکی فەرمی بەکاردەهێندرێت. بواری ڕۆژنامەگەری یەکێکە لەو بوارانەی کە دیاریدەی میتۆنیمی تێیدا بەکاردەهێندرێت. توێژینەوەکە لە ڕێگەی شیکردنەوەی داتای دیاریکراودا ئەوەی سەلماندووە، کە هەر سێ شێوەی میتۆنیمیی دامەزراوەیی لە ناونیشانی گوتارەکانی ڕۆژنامەی ڕووداودا بەرچاودەکەوێت. بە گشتی (٦٢) دەربڕاوی زمانی لە کۆی گشتی ناونیشانەکاندا لە شێوەی میتۆنیمیی دامەزراوەیی دەربڕاون. میتۆنیمیی دامەزراوەیی لە شێوەی (بەکارهێنانی شوێن لهبری دامەزراوه) ڕێژەی (٥٦.٥٪) میتۆنیمیی دامەزراوەیی پێکدەهێنێت، هەروەها )بهکارهێنانی دامەزراوه له بری ئەندامەکانی/ پێکهێنەرەکانی) ڕێژەی (٣٧.١٪) و (بهکارهێنانی کەس لهبری دامەزراوه) ڕێژەی (٦.٥٪)ی میتۆنیمیی دامەزراوەیی پێکدەهێنن.

سەرچاوکان

سەرچاوەی نموونەکان

-       ڕۆژنامەی هەولێر: ژ.٢٨٩٩: ٥/٨/٢٠١٨.

-       ڕۆژنامەی هەولێر: ژ.٣٣٩٠: ١٦/١٢/٢٠٢٠.

-       ڕۆژنامەی ڕووداو: ژ. ٣٦٧ : ١٣/٧/٢٠١٥.

-       ڕۆژنامەی ڕووداو: ژ. ٤٠٧ : ٩/٥/٢٠١٦.

-       ڕۆژنامەی ڕووداو: ژ. ٤٧٤ : ١٤/١٠/٢٠١٩.

سەرچاوەی زانیارییەکان:

بە زمانی کوردی

-       بحری لطیف یحیی (٢٠١٥). پەتیخوازی لە زمانی کوردیدا (لەسەرەتاوە تاکو ١٩٧٠)، نامەی ماستەر، زانکۆی سۆران.

-       بێستون حەسەن ئەحمەد (2012). كۆمەڵە وشە و پێكەوەهاتن، بەڕێوەبەرایەتی چاپ و بڵاوكردنەوەی سلێمانی.

-       تابان محەمەد سەعید حەسەن (٢٠١٤). نامەی دکتۆرا،  كێڵگە واتایی یەكان لە ڕكێفەمەودای كۆمەڵەوە (لێكۆڵینەوەیەكی بەراوردكارییە لە نێوان زمانی كوردی و ئینگلیزیدا)، زانکۆی سلێمانی.

-       عبدولواحد مشیر دزەی (٢٠٠٩). واتاسازی _ چەند لێکۆلینەوەیەکی سیمانتیکی و پراگماتیکیییە، چاپی یەکەم، چاپخانەی خانی، هەولێر.

-       كلۆد جیرمان و ریمۆ لۆبلان (2006). و.یوسف شەریف سەعید، واتاسازیی، دەزگای توێژینەوە و بڵاوكردنەوەی موكریانی.

-       نالی ئەدهەم غەریب، (٢٠١٦). درکپێکردنی میتۆنیمی لە زمانی کوردیدا، نامەی ماستەر، زانکۆی سلێمانی.

-       میلکا اڤیتج (١٩٩٦). اتجاهات البحث اللسانییات، ترجمە سید عبدلاعزیز مصل.

-       نەوال محمد عطیة (١٩٨٣). علم النفس اللغوی، ط١، مکتبة انجو، مصر.

بە زمانی ئینگلیزی

-        Aleksandrova, A., 2019. Ways Of Expressing Disagreement In Media Texts On International Relations. Knowledge International Journal, 32(1), pp.197-200.

-        David Crystal (2003), A Dictionary of Lingustics & Phonetics, Oxford.

-        Evans, V. and Green, M., 2018. Cognitive Linguistics an Introduction: An Introduction.

-        Fu, Zhengling, 2016. The Application of Conceptual Metonymy in Discourse Coherence. International Journal of English Language Education, Vol. 4, No. 2.

-        Leech, G.N. (1969), A Linguistic Guide to English Poetry, London and New York

-        Lin, W., 2010. A cognitive approach to metaphor and metonymy related to the human body

-        Littlemore, J., 2015. Metonymy: Hidden Shortcuts in Language, Thought and Communication, Cambridge University Press.

-        Pour, Amir Hassan (1992), Nationalism And Language In Kurdistan (1918- 1985), phd., Mellen Reseach University Press, Sanfrancisco.

-        Radden, G. and Kövecses, Z., 1999. Towards a theory of metonymy. Metonymy in language and thought, 4, pp.17-60.

-        Shodikulova, A.Z., 2021. Cognitive interpretation of the Phenomenon of metonymy. Scientific reports of Bukhara State University, 5(1).

-        Song, S., 2011. Metaphor and Metonymy—A Tentative Research into Modern Cognitive Linguistics. Theory and Practice in Language Studies.

-        Taylor, J.R., 2002. Category extension by metonymy and metaphor. Metaphor and metonymy in comparison and contrast, 323, p.334.

-        Zielinski, P., 2001. Metaphors and Metonymy in Politics. Brooksville: Enslow Publishers.


الملخص

تعد كناية عن الموصوف نوعاً من أنواع الكناية، وهي عبارة عن استخدام اسم مكان/ شخص بدلاً من مؤسسة رسمية، والجانب الصحفي يعدّ واحداً من الجوانب التي تُستخدمُ فيها ظاهرة الكناية، الدراسة هذه -ومن خلال تحليل البيانات المحددة- قد بيّنت أنّ الأنواع الثلاثة من الكناية قد يستخدم في صحيفة رووداو، وبشكل عام (٤٩) من التعابير اللغوية في مجموع العناوين قد عبّرت على شاكلة الكناية عن الصفة، إذ الكناية عن الموصوف المتمثل بـ(استخدام المكان بدلاً من المؤسسة) يكون الكناية عن الموصوف بنسبة ٢.٥٩%، و أيضاً استخدام المؤسسة بدلاً من  أعضائها ومشكليها نسبتها ٧.٣٤%، و استخدام الشخص بدلاً من المؤسسة  يكون الكناية عن الموصوف بنسبة ١.٦%.


Abstract

Institution metonymy is one of the types of metonymy. In this metonymy, the name of a place or a person is used instead of a formal institution. The area of journalism is one of the areas in which the metonymy phenomenon is used.

This research has proved through analysing selected data that each three types of institution metonymy are observed in the discourses titles of Rudaw newspaper. Generally, (49) linguistic unit out of all titles as institution metonymy represented. Institution metonymy in the form of (using place instead of institutions) forms (59.2%) of institution metonymy. In addition, (Using institution instead of its members or constituent) forms (34.7%) and (using person instead of institution) form of (6.1%) institution metonymy.