دیسلێکسیا لە لای قوتابییانی زانکۆ: بواری خوێندنەوە


Dyslexia Among University Students: Reading Base
Dler Sadiq Kanabi, Karwan kakabra Kakamad
Kurdish Department, Faculty of Arts, Soran University

Abstract

Reading difficulties is one of the most problems that face students when they enter universities. The main purpose of this study was to measure the reading basis of Dyslexia among undergraduate university students. The researchers performed a quantitative research method, also the non-random purposive sampling was used to collect data. The study was conducted with the participation of 414 undergraduate university students which comprising 310 males (74.88 %) and 104 (25.12%) females. After following all psychometric steps (24) (Five- Likert- Scale) for reading basis of Dyslexia was developed. The T. Test result showed a very high level of dyslexia among the participants. Moreover, males show a higher level of dyslexia than females. By using regression, this research found male participants are more dyslexics than female participants. However, this research showed that left handed and right handed has no effect on dyslexia. Also, by using one-way ANOVA, the results indicated that participants who have brain injury show a higher risk of dyslexia. Participants with left hemisphere injury showed a higher level of dyslexia compares to the participants with having an injury in the right hemisphere. In conclusion, some recommendations are presented educational sectors.


پوختەی توێژینەوە

ئاستەنگی فێربوونی خوێندنەوە بە یەکێک لە گرفتە هەرە دیارەکانی فێربوون دادەنرێت، لەگەڵ چوونی قوتابی بۆ زانکۆ ئەم ئاستەنگە زیاتر دەردەکەوێت. ئامانجی سەرەکیی ئەم توێژینەوەیە بریتیبوو لە زانینی ئاستی بواری خوێندنەوە لە دیسلێکسیادا لای قوتابییانی زانکۆ. لەم توێژینەوەیەدا میتۆدی چەندێتی بەکارهاتووە. نموونەی توێژینەوەکە پێکهاتبوو لە (٤١٤) قوتابی زانکۆ، ٣١٠ (٧٤.٨٨٪) نێر و ١٠٤ (٢٥.١٢٪) مێ کە نموونەکە بە ڕێگای ناهەڕەمەکیی مەبەستدار هەڵبژێردرابوون. پاشان بە جێبەجێکردنی سەرجەم هەنگاوە سایکۆمەتریەکان پرسیارنامەیەکی (٢٤) بڕگەیی بە شێوەی (Five- Likert_ Scale) بنیاد نرا. پاشان بە ڕێگای دووبارە پێوانەکردنەوە جێگیریی پرسیارنامەکە (٠.٩٣١r =) بوو. لە دوای بەکارهێنانی یاسای (T. Test) دەرکەوت کە ئاستی بواری خوێندنەوە لە دیسلێکسیادا لە لای نموونەکە زۆر بەرزە، هەروەها لە دوای بەکارهێنانی (Regression) ئەوە دەرکەوت کە ڕەگەز کاریگەریی بەڵگەداری ئاماریی هەیە لەسەر بواری خوێندنەوە و ڕەگەزی نێر لە مێ زیاتر دووچاری بواری خوێندنەوە لە دیسلێکسیادا دەبێتەوە، بەڵام ئەوە دەرکەوت کە شێوەی نووسینی ڕاستان و چەپان کارناکاتەسەر دووچاربوونی تاک بە دیسلێکسیا. لە هەمان کاتدا لە دوای بەکارهێنانی یاسای (ANOVA) ئەوە دەرکەوت کە ئەو کەسانەی زەبر بەر مێشکیان کەوتووە زیاتر دووچاری بواری خوێندنەوە لە دیسلێکسیادا دەبنەوە بە بەراورد لەگەڵ ئەو کەسانەی هیچ زەبرێک بەر مێشکیان نەکەوتووە و ئەو کەسانەی زەبر بەر لای چەپی مێشکیان کەوتووە ئاستی دیسلێکسیایان لەو کەسانە بەرزترە کە زەبر بەر لای ڕاستی مێشكیان کەوتووە. لە کۆتاییدا توێژینەوەکە چەند ڕاسپاردە و پێشنیازێکی بۆ دەزگا فەرمییەکان پێشکەش کرد.

 

 الملخص

تعد صعوبة تعلم القراءة من أكثر مشاكل التعلم الظاهرة للعيان, و مع دخول الطالب او الطالبة الى الجامعة تتسع هذه الظاهرة و تتضح اكثر فاكثر. و كان الغرض الاساس من هذا البحث معرفة مستوى مجال القراءة في (Dyslexia ) عسر القراءة لدى طلبة الجامعة. و كانت عينة البحث المتكونة من (414)طالب و طالبة الجامعة, و بواقع 310 طالب من الذكر و بنسبة (88,74 % ) من عينة البحث, و 104 طالبة و بنسبة (12,25%)من عينة البحث قد أختيرت بطريقة القصدية غير العشوائية. و لاعداد الاستبانة المكونة من (24) فقرة, و على أساس(Five-Likert-Scale) قام الباحث بتطبيق كافة الخطوات السايكومترية، و لثبات المقياس قام الباحث بأعادة الاختبار و كانت درجة الثبات(r =0,931), و بتطبيق المقياس المعد على عينة البحث و باستخدام اختبار((T.test تبین مستوى مجال القراءة في عسر القراءة لدى عينة البحث عالية، و باستخدام( Regression ) اظهرت النتائج ان للجنس له تاثير واضح في هذا المجال و بدلالة احصائية, و ان جنس الذكر أكثر تعرضا من الانثى في هذا المجال, فضلا عن ذلك اظهرت النتائج ان الاسلوب الكتابي للاعسر و الايمن ليس لهما تأثير على تعرض الفرد للعسر القرائي, في الوقت نفسه بعد استخدام أختبار( ANOVA) أظهرت النتائج ان الاشخاص الذين تعرضوا الى صدمة في المخ أكثر عرضة في مجال عسر القراءة مقارنة بالاشخاص الذين لم يتعرضوا الى صدمة في المخ, و ان الذين تعرضوا الى الصدمة من الجانب الايسر للمخ مستوى عسر القراءة لديهم أكثر من الذين تعرضوا للجانب الايمن من المخ. و في الختام قدم البحث مجموعة من التوصيات و المقترحات للمؤسسات الحكومية المعنية.


سەرچاوەکان:

-      American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Washington, DC: Publisher.

-      Arnett, A. B., Pennington, B. F., Peterson, R. L., Willcutt, E. G., DeFries, J. C., & Olson, R. K. (2017). Explaining the sex difference in dyslexia. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 58(6), 719-727.

-      Barton, S. (2012). Warning Signs of Dyslexia. Retrieved November 1, 2019, from https://www.dys-add.com/seminars.html#anchorFreePres

-      Berchtold, A. (2016). Test–retest: agreement or reliability?. Methodological Innovations9, 2059799116672875.

-      Bolarinwa, O. A. (2015). Principles and methods of validity and reliability testing of questionnaires used in social and health science researches. Nigerian Postgraduate Medical Journal22(4), 195.

-      Bölenius, K., Brulin, C., Grankvist, K., Lindkvist, M., & Söderberg, J. (2012). A content validated questionnaire for assessment of self reported venous blood sampling practices. BMC research notes5(1), 39.

-      Bradley, L., & Bryant, P. E. (1978). Difficulties in auditory organisation as a possible cause of reading backwardness. Nature, 271(5647), 746.

-      Burgess, T. F. (2001). Guide to the Design of Questionnaires: A general introduction to the design of questionnaires for survey research. 1.sl: University of Leeds

-      Coolican, H. (2017). Research methods and statistics in psychology. Psychology Press.

-      Croft , L., & Mercer , D. (2013). What is Dyslexia? . Retrieved November 2, 2019, from https://www.bolton.ac.uk/library/LibraryPublications /ALS/DyslexiaAwareness.pdf signs of dyslexia in adults pdf.

-      Davis , R. D. (1992). Test for Dyslexia: 37 Common Traits. Retrieved November 11, 2019, from https://www.dyslexia.com/about-dyslexia/signs-of-dyslexia/test-for-dyslexia-37-signs/.

-      Drost, E. A. (2011). Validity and reliability in social science research. Education Research and perspectives38(1), 105.

-      Elliott, J. G., & Grigorenko, E. L. (2014). The dyslexia debate(No. 14). Cambridge University Press.

-      Greenaway, K. H., Louis, W. R., Parker, S. L., Kalokerinos, E. K., Smith, J. R., & Terry, D. J. (2015). Measures of coping for psychological well-being. In Measures of personality and social psychological constructs (pp. 322-351). Academic Press.

-      Hinshelwood, J. (1895). Word-blindness and visual memory. The Lancet, 146(3773), 1564-1570.

-      Jenn, N. C. (2006). Designing a questionnaire. Malaysian family physician: the official journal of the Academy of Family Physicians of Malaysia, 1(1), 32.

-      Kriss, I., & Evans, B. J. (2005). The relationship between dyslexia and MearesIrlen Syndrome. Journal of Research in Reading, 28(3), 350-364.

-      Lambe, E. K. (1999). Dyslexia, gender, and brain imaging. Neuropsychologia, 37(5), 521-536.

-      Leary, M. R. (2004). Introduction to behavioral research methods. Strategies16(16), 19.

-      Lewis M. (2013) Dyslexia. In: Volkmar F.R. (eds) Encyclopedia of Autism Spectrum Disorders. Springer, New York, NY

-      Livingstone, M. S., Rosen, G. D., Drislane, F. W., & Galaburda, A. M. (1991). Physiological and anatomical evidence for a magnocellular defect in developmental dyslexia. Proceedings of the National Academy of Sciences, USA, 88, 7943-7947.

-      Lovegrove, W., & Heddle, M. (1980). Visual persistence as a function of spatial frequency and age. Perception, 9(5), 529-532.

-      Mayo Clinic Staff. (2019). Dyslexia. Retrieved from: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/dyslexia/symptoms-causes/syc-20353552

-      McQueen, R. A., & Knussen, C. (2006). Introduction to research methods and statistics in psychology. Pearson education.

-      Messick, S. (1987). Validity. ETS Research Report Series1987(2), i-208.

-      National Center for Learning Disabilities. (2012). Dyslexia Toolkit. Retrieved from: https://www.readingrockets.org/guides/dyslexia-toolkit

-      National Centre for Learning Disabilities. (2019). Dyslexia Definition. Retrieved from: https://www.ncld.org/glossary/dyslexia

-      Nettleton, D. (2014). Commercial data mining: processing, analysis and modeling for predictive analytics projects. Elsevier.

-      Noordenbos, M. W., & Serniclaes, W. (2015). The categorical perception deficit in dyslexia: A meta-analysis. Scientific Studies of Reading, 19(5), 340-359.

-      Orton, S. T. (1925). Word-blindness in school children. Archives of Neurology and Psychiatry, 14, 582-615.

-      Parker, F. (1985). Dyslexia: An overview. Journal of Basic Writing, 4(2), 58-67.

-      Pavlidis, G. T. (1981). Do eye movements hold the key to dyslexia?. Neuropsychologia, 19(1), 57-64.

-      Peterson, R. L., & Pennington, B. F. (2012). Developmental dyslexia. The Lancet, 379 (9830), 1997-2007

-      Quinn, J. M., & Wagner, R. K. (2015). Gender differences in reading impairment and in the identification of impaired readers: Results from a large-scale study of at-risk readers. Journal of learning disabilities, 48(4), 433-445.

-      Sangoseni, O., Hellman, M., & Hill, C. (2013). Development and validation of a questionnaire to assess the effect of online learning on behaviors, attitudes, and clinical practices of physical therapists in the united states regarding evidenced-based clinical practice. Internet Journal of Allied Health Sciences and Practice11(2), 7.

-      Serrallach, B., Groß, C., Bernhofs, V., Engelmann, D., Benner, J., Gündert, N., ... & Seither, S. (2016). Neural biomarkers for dyslexia, ADHD, and ADD in the auditory cortex of children. Frontiers in neuroscience, 10, 324.

-      Shaywitz, S. E. (2003). Overcoming dyslexia: A new and complete science-based program for reading problems at any level. Knopf.

-      Sheard, J. (2018). Quantitative data analysis. Research Methods, 429-452.

-      Siegel, L. S. (2006). Perspectives on dyslexia. Paediatrics & child health, 11(9), 581-587.

-      Skottun, B. C. (2000). The magnocellular deficit theory of dyslexia: the evidence from contrast sensitivity. Vision research, 40(1), 111-127.

-      Stein, J., & Walsh, V. (1997). To see but not to read; the magnocellular theory of dyslexia. Trends in neurosciences, 20(4), 147-152.

-      Turner, G. (2014). Is it statistically significant? The chi-square test. In UAS Conference Series.

-     Vilagut G. (2014) Test-Retest Reliability. In: Michalos A.C. (eds) Encyclopedia of Quality of Life and Well-Being Research. Springer, Dordrecht

-      Volkmann, F. C. (1986). Human visual suppression. Vision Research, 26 , 1401–1416.

-      Whittemore, R., Chase, S. K., & Mandle, C. L. (2001). Validity in qualitative research. Qualitative health research11(4), 522-537.

-      Williams, C. (2007). Research methods. Journal of Business & Economics Research (JBER)5(3).