حوکمڕانی لە سەردەمی قەیرانەکان ڕێکاری سوید لە بەرەنگاربوونەوەی کۆڕۆنا

Sweden Governance Strategy amid Crisis and dealing with Covid-19
Hemn Namiq Jameel
Political Science and International Relations Department, Faculty of Law, Political Science and Management, Soran University


This study focuses on the Sweden coronavirus strategy as a unique model among the common one, to tackle the covid-19 pandemic which started in China at the end of 2019 and then started spreading around the world. Sweden took a distinct way to deal with the first wave of the pandemic from January to the end of October 2020. It did not impose a lock down, did not force people to stay at home, did not close the markets and left the schools for people under 16 open. Although this strategy resulted in the death of around 6000 within the first wave, most of the victims were elderlies aged 60 to 90 years old who lost their lives due to some miscalculations and problems inside the care homes. This counted as a dark side of the strategy. This study raises some questions regarding the uniqueness of Swedish approach and how it differs from the common approach in most countries. It also seeks to find out on what bases this approach has been built and how Kurdistan Region can benefit from it. The study found out that the unique policy was based on some characteristics of the society such as the trust between people and the government and public institutions, trust-based policies, natural social distancing, and the common responsibility culture followed by Swedes during the crisis. Understanding these traits are critical before assessing the Sweden Coronavirus strategy. This study also highlights some key areas which could be taken as lessons for Kurdistan Government to consider during the pandemic. This study follows the qualitative approach to collect its data and employ analytical and descriptive methods to present and analyses the collected date.


ئەم توێژینەوەیە هەڵوەستە لەسەر ڕێکاری سوید دەکات، وەکو ڕێکارێکی جیاواز لە ڕێکارە باوەکانی ئەوروپا و دونیا، لە مامەڵەکردن لەگەڵ قەیرانی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنای نوێ – Covid19 کە لە کۆتایی ساڵی ٢٠١٩ ەوە لە چین و پاشان لە تەواوی دونیا بڵاوبووەوە. سوید لە بەرەنگاربوونەوە لەگەڵ تەوژمی یەکەمی کۆڕۆنا لە مانگی کانوونی دووەم تا کۆتایی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ جیاواز لە ڕێکاری باوی دونیا، قەدەغەی گشتی هاتوچۆی ڕانەگەیاند، هاوڵاتییەکانی بە زۆر لە ماڵەوە نەهێشتەوە و بازاڕی دانەخست و قوتابخانەی منداڵانی خوار تەمەن ١٦ ساڵیشی بە کراوەیی هێشتەوە. ڕاستە لەو قۆناغەدا نزیکەی ٦٠٠٠ کەس بوونە قوربانی و مردن، بەڵام زۆرینەی هەرە زۆریان ئەوانەن کە لە خانەکانی بەساڵاچووان بوون و تەمەنیان لە نێوان ٥٠ بۆ ٩٠ ساڵی بوو. ئەوەش لە ئەنجامی هەندێ هەڵە لەو خانانە بووە، کە دواتر وەکو خاڵێکی نەرێنی لەسەر ڕێکارەکە هەژمار کرا. ئەم تویژینەوەیە پرسیار دەکات کە ئەو ڕێکارەی سوید چۆنە و لەسەر چ بنەمایەک و فەلسەفەیەک پشتی پێ بەستراوە و هەرێمی کوردستان لە چ سێکتەرێک دەتوانێت سوود لەو ئەزموونە وەربگرێت؟ توێژینەوەکە بەو ئەنجامە گەیشتووە کە ئەو ڕێکارە لەسەر کۆمەڵێک تایبەتمەندی بونیادنراوە، کە پەیوەستن بە کۆمەڵگەی سوید وەکو متمانەی بەرزی نێوان خەڵک و دامەزراوە دەوڵەتییەکان، کولتوری تاکپارێزی، دوورەپەرێزیی کۆمەڵایەتیی خۆکرد، کولتوری بەرپرسیارێتیی گشتی و پەیڕەوکردنی لە کاتی تەنگەژەدا. ناسینی ئەو تایبەتمەندییانە پێویستن بۆ ئەوەی لەو ڕێکارە بگەین و بزانین بۆ سوید خۆی لە ڕێوشوێنی باوی وڵاتان جیاکردەوە. لە کۆتاییشدا ئەم توێژینەوەیە هەندێ خاڵی وەکو وانە باس کردووە کە دەکرێ لە ئەزموونی سویدەوە سەرنجیان لێ بدەین و لە هەرێمی کوردستاندا سوودیان لێ وەربگرین. ئەم توێژینەوەیە پەیڕەوی ڕێبازی چەندایەتی لە کۆکردنەوەی داتاکان دەکات و ڕێبازی شیکاری و وەسفی بۆ خستنەڕوو و لێکدانەوەی داتاکان بەکاردەهێنێت.

 وشە کلیلییەکان: کۆڕۆنا، Covid-19، سوید، حوکمڕانی، هەرێمی کوردستان



یەکەم: کوردی

آ. کتێب

-      ساڵح عومەر عیسا و بارزان جەوهەر. ٢٠١٩. متمانەی سیاسی بە حکومەتی هەرێمی کوردستان – عێراق. توێژینەوەیەکی مەیدانییە لە هەرێمی کوردستان. توێژەر. ٢(٢).

بەیانی فەرمی حکومەت

-        بەیانی ژمارە ١٩ی ساڵی ٢٠٢١، وەزارەتی ناوخۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان، ڕۆژی بڵابوونەوەی بەیان ١٧ی ئاداری ٢٠٢٠.

-        بەیانی ژمارە ٢٠ی ساڵی ٢٠٢١، وەزارەتی ناوخۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان، ڕۆژی بڵابوونەوەی بەیان ١٨ی ئاداری ٢٠٢٠.

-        بەیانی ژمارە ٢١ی ساڵی ٢٠٢١، وەزارەتی ناوخۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان، ڕۆژی بڵابوونەوەی بەیان ٢٢ی ئاداری ٢٠٢٠.

-        بەیانی ژمارە ٢٥ی ساڵی ٢٠٢١، وەزارەتی ناوخۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان، ڕۆژی بڵابوونەوەی بەیان ٦ی نیسانی ٢٠٢٠.

-        بەیانی ژمارە ٢٦ی ساڵی ٢٠٢١، وەزارەتی ناوخۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان، ڕۆژی بڵابوونەوەی بەیان ١٠ی نیسانی ٢٠٢٠.

-        بەیانی ژمارە ٢٧ی ساڵی ٢٠٢١، وەزارەتی ناوخۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان، ڕۆژی بڵابوونەوەی بەیان ١٦ی نیسانی ٢٠٢٠.

-        بەیانی ژمارە ٥٢ی ساڵی ٢٠٢١، وەزارەتی ناوخۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان، ڕۆژی بڵابوونەوەی بەیان ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠.

دیداری تەلەفزیۆن

-       کوردستان ٢٤، ٢٠٢٠. دیدار لەگەڵ بەڕێز د. سامان بەرزنجی وەزیری تەندروستی حکومەتی هەرێمی کوردستان. ڕۆژی بڵاوبوونەوە ١٨/٨/٢٠٢٠. ڤیدیۆکە لە سەر پەیجی فەرمی کوردستان ٢٤ لەسەر ئەم لینکە بەردەستە: https://www.facebook.com/watch/live/?v=2265512266927657&ref=watch_permalink

-       ڕووداو، ٢٠٢٠. کۆنفرانسی ڕۆژنامەوانی پزیشکانی هەولێر لە بارەی کۆڕۆنا. ڕاستەوخۆ لە ٢٣/٦/٢٠٢٠ بڵاو کرایەوە و ڤیدیۆی کۆنفرانسەکە لەم لینکە لە سەر پەیجی فەرمی ڕووداو بەردەستە:


دووەم: ئینگلیزی


-      Zmerli, Sonja & Hooghe, Marc.2013. Political Trust: why context matters. ECPR Press.



-      Barinaga, Ester. 1999. Swedishness through lagom. Can words tell us anything about a culture? Centre for Advanced Studies in Leadership.17.

-      Einfeld, C. (2019). Nudge and evidence-based policy: Fertile ground. Evidence & Policy , 15(4), 509–524.

-      Pierre, Jon. 2020. Nudges against pandemics: Sweden’s Covid-19 containment strategy in perspective. Policy and Society. 39 (3).

ڕاپۆرتی ڕۆژنامەوانی

-      APIC. 2015. Infection Prevention and you. Published by Association for Professionals in Infection Control and Epidemiology: Washington DC. Available online at: https://apic.org/Resource_/TinyMceFileManager/for_consumers/IPandYou_Bulletin_Herd_immunity.pdf Accessed 12/4/2020.

-      Bentley, Daniel and McCallum, Alex. 2019. Rise and Fall: The shift in household growth rates since the 1990s. CiviTas. Available online at: http://www.civitas.org.uk/content/files/riseandfalltheshiftinhouseholdgrowthratessincethe1990s.pdf Accessed 10/9/2020

-      Birnbaum, Michael. 2020. Scientist behind Sweden’s covid-19 strategy suggests it allowed too many deaths. The Washington Post. Published 4/6/2020. Available online at:

-      https://www.washingtonpost.com/world/europe/sweden-epidemiologist-anders-tegnell/2020/06/03/063b20e4-a5a0-11ea-b619-3f9133bbb482_story.html Accessed 20/6/2020

-      Braw, Elisabeth. 2020. What Sweden Can Teach Us About Coronaviurs. Letter From Stockholm. Politico. Published 7/3/2020. Available online at:

-      https://www.politico.com/news/magazine/2020/07/03/what-sweden-can-teach-us-about-coronavirus-348462 Accessed 10/5/2020

-      Braw, Elisabeth. 2020. What Sweden can teach us about coronavirus. Politico. Published 7th of March 2020, updated 7th of July 2020. Available online at: https://www.politico.eu/article/sweden-coronavirus-lessons/ Accessed 22/7/2020

-      CDC. 2020. When to Quarantine? Centers for Disease Control and Prevention. Last Updated. 10/09/2020. Available online at:

-      https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/if-you-are-sick/quarantine.html#:~:text=Quarantine%20is%20used%20to%20keep,the%20virus%20without%20feeling%20symptoms. Accessed 20/09/2020

-      CIA Factbook, 2020. Country's profile (Sweden). Available at: https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/sw.html Accessed 10/4/2020


-      Crave, 2020. 'ensam är stark'; The new lifestyle trend from Sweden. Crave Magazine. Published 13/8/2020. Available online at: https://cravemag.co.uk/health-beauty/ensam-ar-stark-the-new-lifestyle-trend-from-sweden/ Accessed 20/8/2020.

-      Dean, Sarah and Nyberg, Per. 2020. Sweden defends not locking down over coronavirus, but admits failing to protect the elderly. CNN. Published 6/6/2020. Available online at: https://edition.cnn.com/2020/06/03/europe/sweden-coronavirus-lockdown-intl/index.html  Accessed 22/6/2020

-      Edwards, Catherine. 2020a. Who's actually responsible for Sweden's coronavirus strategy? The Local. Updated 3/4/2020. Available at: https://www.thelocal.se/20200330/whos-actually-in-charge-of-swedens-coronavirus-strategy Accessed 13/4/2020

-      Edwards, Catherine. 2020b. What’s missing from Sweden’s coronavirus strategy? Clear communication. The Local. Published 25/3/2020. Available online at:

-      https://www.thelocal.se/20200325/whats-missing-from-swedens-coronavirus-strategy-communication Accessed 26/3/2020.

-      Edwards, Catherine 2020c. What Sweden's new government powers actually mean (and don't mean). The Local. Published 4/4/2020. Updated 10/4/2020. Available at: https://www.thelocal.se/20200408/explained-what-swedens-new-government-powers-actually-mean-in-practice Accessed 11/4/2020

-      Ellyatt, Holly (2020). No lockdown here: Sweden defends its more relaxed coronavirus strategy. CNBC. Updated 30/3/2020. Available online at:

-      https://www.cnbc.com/2020/03/30/sweden-coronavirus-approach-is-very-different-from-the-rest-of-europe.html Accessed 2/4/2020

-      Erdbrink, Thomas.2020. Sweden tries out a new status: Pariah State. New York Times. Published 22/6/2020, Updated 8/7/2020. Available online at:

-      https://www.nytimes.com/2020/06/22/world/europe/sweden-coronavirus-pariah-scandinavia.html Accessed 10/7/2020

-      Euronews, 2020. Are care homes the dark side of Sweden’s coronavirus strategy? Euronews YouTube Channel. Published 19/5/2020. Available online at: https://www.youtube.com/watch?v=MEsY2uYTz1M Accessed 12/6/2020

-      Eurostat, 2017. Over half of Sweden’s households made up of one person. Available online at: https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/-/DDN-20170905-1?inheritRedirect=true Accessed 14/6/2020

-      Expressen TV. 2020. ‘Ny mätning: Stockholmare bäst på social distansering’. Published 19/5/2020. Available online at:

-      https://www.expressen.se/tv/nyheter/coronaviruset/ny-matning-stockholmare-bast-pa-social-distansering/ Accessed 25/6/2020

-      Fakhir, Intissar and Yerkes, Sarah. 2018. Governance and the future of the Arab World. Carnegie Endowment for International Peace. Available online at: https://carnegieendowment.org/2018/10/16/governance-and-future-of-arab-world-pub-77501 Accessed 2/4/2020

-      Felter, Claire and Bussemaker, Nathalie. 2020. Which Countries are requiring face masks? Council on Foreign Relations. Published 4/8/2020. Available online at: https://www.cfr.org/in-brief/which-countries-are-requiring-face-masks Accessed 10/8/2020

-      Folkhälsomyndigheten, (2020). Our mission. Available at: https://www.folkhalsomyndigheten.se/the-public-health-agency-of-sweden/about-us/our-mission/ Accessed 12/3/2020

-      Foster, Keith (2020). Sweden missed chance to halt coronavirus. Radio Sweden. Published 13/3/2020. Available at: https://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=2054&artikel=7428645 Accessed 23/3/2020.

-      Franks, Paul W. 2020. Coronavirus: are we understanding how many people have had it? Sweden thinks so. The Conversation. Published 24/4/2020. Available online at: https://theconversation.com/coronavirus-are-we-underestimating-how-many-people-have-had-it-sweden-thinks-so-136893 Accessed 30/4/2020

-      Fry, Richard. 2016. For First Time in Modern Era, Living With Parents Edges Out Other Living Arrangements for 18- to 34-Year-Olds. Pew Research Center. Published 24/5/2016 Available online at: https://www.pewsocialtrends.org/2016/05/24/for-first-time-in-modern-era-living-with-parents-edges-out-other-living-arrangements-for-18-to-34-year-olds/ Accessed 2/6/2020

-      Godin, Melissa (2020). Sweden's Relaxed Approach to the Coronavirus Could Already be backfiring. Time. Published 9/4/2020. Available at: https://time.com/5817412/sweden-coronavirus/ Accessed 25/4/2020

-      Hartley, Kris & Jarvis, Darryl S. L. 2020. Policymaking in a low-trust state: legitimacy, state capacity, and responses to COVID-19 in Hong Kong. Policy and Society. 39(3).

-      Henley, Jon (2020). Global confirmed Covid-19 cases top 400,000 – as it happened. The Guardians. Updated 25/3/2020. Available at:

-      : https://www.theguardian.com/australia-news/live/2020/mar/24/coronavirus-live-news-updates-us-trump-uk-lockdown-global-deaths-cases-covid19-latest-update?page=with:block-5e7a441a8f081e5eda235f16#block-5e7a441a8f081e5eda235f16

Accessed 2/4/2020

-      Jakobsen, Siw Ellen. 2020. Swedes trust their experts in the coronavirus crisis. Science Norway. Published 6/4/2020. Available online at:

-      https://sciencenorway.no/crisis-epidemic-health/swedes-trust-their-experts-in-the-coronavirus-crisis/1667514 

-      Karlsson, Carl-Johan. 2020. Sweden’s Coronavirus Failure Started Long Before the Pandemic. Foreign Policy. Published 23/6/2020. Available online at:

-      https://foreignpolicy.com/2020/06/23/sweden-coronavirus-failure-anders-tegnell-started-long-before-the-pandemic/ Accessed 12/7/2020

-      Library of Congress, 2020. Sweden: Legal Responses to Health Emergencies. Updated 24/7/202. Available online at:

-      https://www.loc.gov/law/help/health-emergencies/sweden.php Accessed 20/8/2020

-      Löfgren, Emma. 2020b. Is Sweden’s Openness under threat or is it stronger than ever? The Local. Published 3/7/2017. Available online at:

-      https://www.thelocal.se/20170703/is-swedens-trust-transparency-openness-under-threat-or-is-it-stronger-than-ever Accessed 22/7/2020

-      Löfgren, Emma. 2020a. Why we're (slightly) changing how. The Local. Published 12/3/2020. Available online at: https://www.thelocal.se/20200312/why-were-slightly-changing-how-the-local-covers-the-coronavirus-crisis   Accessed 2/9/2020

-      Media Press, 2020. Sweden bucks trend in refusing to recommend masks. Published 31/8/2020. Available online at: https://medicalxpress.com/news/2020-08-sweden-bucks-trend-masks.html Accessed 2/9/2020

-      Milne, Richard. 2020. Anders Tegnell and the Swedish Covid experiment. Financial Times. Published 11/9/2020. Available online at: https://www.ft.com/content/5cc92d45-fbdb-43b7-9c66-26501693a371 Accessed 15/9/2020

-      Milne, Richard and Khan, Mehreen. 2020. Coronavirus outlier Sweden chooses its own path on face masks. Financial Times. Published 19/8/2020. Available online at: https://www.ft.com/content/3148de6c-3b33-42d3-8cf6-d0e4263cea82. Accessed 20/9/2020

-      Miltimeor, Jon. (2020). Could Sweden's Laissed-Faire Approach to the Coronavirus actually work? FFE – Foundation for Economic Education. Published 4/4/2020. Available at:  https://fee.org/articles/could-sweden-s-laissez-faire-approach-to-the-coronavirus-actually-work/

Accessed 24/4/2020.

-      Orange, Richard. 2020. Anger in Sweden as elderly pay price for coronavirus strategy. The Observer Sweden. The Guardian. Published 19/4/2020. Available online at: https://www.theguardian.com/world/2020/apr/19/anger-in-sweden-as-elderly-pay-price-for-coronavirus-strategy Accessed 5/5/2020.

-      Paterlini, Marta. 2020. “Closing borders is ridiculous”: the epidemiologist behind Sweden’s controversial coronavirus strategy. Nature. Published 21/4/2020. Available online at: https://www.nature.com/articles/d41586-020-01098-x Accessed 22/4/2020


-      Picheta, Rob. 2020. What happens if a coronavirus vaccine is never developed? It has happened befor. CNN Health. Published 4/5/2020. Available at: https://edition.cnn.com/2020/05/03/health/coronavirus-vaccine-never-developed-intl/index.html Accessed 5/5/2020.

-      Pieper, Dietmar.2020. The High Price of Freedom in Sweden. Spriegel International. Published 12/5/2020. Available online at: https://www.spiegel.de/international/europe/too-casual-with-covid-19-the-high-price-of-freedom-in-sweden-a-1eb30579-b5e8-44e5-9743-21adfb1242a0 Accessed 12/5/2020

-      Savage, Maddy. 2020. Could the Swedish lifestyle help fight coronavirus? BBC. Published 28th of March 2020. Available online at:

-      https://www.bbc.com/worklife/article/20200328-how-to-self-isolate-what-we-can-learn-from-sweden

-      Savage, Maddy. 2019. Why so many young Swedes live alone. BBC Worklife. Published 22/8/2019. Available online at: https://www.bbc.com/worklife/article/20190821-why-so-many-young-swedes-live-alone Accessed: 22/4/2020.

-      Sweden.se.2020. Elderly Care in Sweden. Available at: https://sweden.se/society/elderly-care-in-sweden/ Accessed 10/9/2020.

-      Sweden, 2020. Sweden and Corona-in brief. Updated 7/4/2020. Available at: https://sweden.se/society/sweden-and-corona-in-brief/ Accessed 12/4/2020

-      Sydow, Björn von. 2018. Resilience: Planning for Sweden’s “Total Defence”. NATO Review. Published 4/4/2018. Available online at:

-      https://www.nato.int/docu/review/articles/2018/04/04/resilience-planning-for-swedens-total-defence/index.html Accessed 14/5/2020

-      Tanner, Claudia. 2020. Sweden residents reveal what life is like with no coronavirus lockdown: ‘We have more freedom but it’s not business as usual. Inews. Published 25/4/2020. Available online at: https://inews.co.uk/news/sweden-coronavirus-lockdown-bars-restaurants-open-rules-explained-421636  Accessed 12/5/2020

-      The Lancet (2020). COVID-19: learning from experience. Updated 28/3/2020. Available at: https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(20)30686-3/fulltext#coronavirus-linkback-header Accessed 2/4/2020

-      The Local, 2020. Coronavirus: Sweden admits failure to protect elderly in care homes. Published 10/5/2020. Available online at: https://www.thelocal.se/20200510/coronavirus-sweden-admits-failure-to-protect-elderly-in-care-homes Accessed 22/5/2020

-      Walsh, Michael. 2020. Sunny Stockholm eyes herd immunity, but was Sweden's relaxed coronavirus strategy worth it? ABC. Published 24/4/2020. Available at:

-      https://www.abc.net.au/news/2020-04-24/swedens-capital-nears-herd-immunity-relaxed-coronavirus-strategy/12177514 Accessed 22/5/2020



تركز هذه الدراسة على الاستراتيجية السويدية التي اتبعتها لمجابهة جائحة كوفيد -19 الذي بدأ في الصين في نهاية عام 2019 ثم بدأ في الانتشار حول العالم كنموذج مستجد من سلالة فيروسات كورونا، حيث اتخذت السويد طريقة متميزة للتعامل مع الموجة الأولى من هذا الوباء من يناير إلى أكتوبر 2020. فهي لم تفرض حظر التجوال، ولم تجبر الناس على البقاء في منازلهم، ولم تغلق الأسواق، وبقيت المدارس مفتوحة لمن هم دون سن 16.  الا ان بعض الحسابات الخاطئة والمشاكل المتراكمة داخل دور الرعاية أسفرت عن وفاة حوالي 6000 شخص خلال الموجة الأولى من الفايروس، حيث كانت الغالبية العظمى للضحايا من كبار السن الذين تتراوح أعمارهم بين 60 و 90 عاما.  وقد استندت هذه السياسة المتميزة إلى بعض خصائص المجتمع السويدي والتي اهمها ترسيخ الثقة بين الناس ومؤسسات الدولة، وبالتالي فان هذه السياسات القائمة على الثقة، والتباعد الاجتماعي الطبيعي، كونت ثقافة المسؤولية المشتركة التي اتبعها السويديون خلال الأزمة وادت الى تحقيق نتائج فريدة لمواجهة الوباء الفتاك. وسلطت هذه الدراسة القائمة على المنهج النوعي الضوء على سمات الاسترتيجية السويدية حيث يعد فهمها امرا بالغ الاهمية كي تتمكن حكومة اقليم كوردستان من الاستئناس بها واتخاذها اساسا في عملها لمواجهة وباء كورونا، وهذا ما هدفت اليه هذه الدراسة من خلال طرحها لبعض الاسئلة الهامة بكل ما يتعلق بالاستراتيجية وخصائص المجتمع السويدي ليتسنى لكوردستان الاستفادة القصوى من هذه التجربة.