پاتکردنەوەی لێکسیکی لە نێوان دەقی زانستی و ئەدەبیی زمانی کوردیدا


Lexical Repetition in Kurdish language
Bnar Hussein Ayub, Qais Kakl Tawfiq
Kurdish department, Faculty of Arts, Soran University

Abstract:

This research entitled “Lexical Repetition between literal and science texts in Kurdish language”, which is related to the linguistic branch Semantics, deals with the phenomenon of the repetition from the whole levels of language such as writing and speaking. Such phenomenon has been displayed through the thesis which comprises the introduction and two sections. The thesis aims to deal with the Repetition according to the framework of (Hoey’s), and incorporate it into Kurdish language.

Since the sample have been chosen randomly in order to manifest the different styles, the researcher decided to select two distinct styles, they are scientific style and literary style. After the type of Repetition of each text was shown in a chart (table) and compared with each other, the thesis came to a comprehensive conclusion.

The research is composed of an introduction and two sections. The first section is considered theoretical and the second section practical. More clearly, the concepts and Repetition terms as well as the terms that are relevant to Repetition have been explained. The second section has dealt with Hoey’s perspective as well as the extents of (Science and Literature) and compared to each other.

 

پوختە:

دیاردەی پاتکردنەوە لە گشت ئاستەکانی زماندا بەدیدەکرێ لە هەردوو شێوەی نووسین و ئاخاوتندا، بۆیە لەم توێژینەوەیەدا ئەم دیاردەیە لە زمانی کوردیدا خراوەتەڕوو، لەگەڵ دەستنیشانکردنی ئەو شێوازانەی کە پاتکردنەوەکە بەرهەمدەهێنن. توێژینەوەکە لە چوارچێوەی بۆچوونی هۆی (Hoey) لە پاتکردنەوە دەکۆڵێتەوە، دواتر لە زمانی کوردیدا بەکاردەهێنرێ.

لە توێژینەوەکەدا بە مەبەستى شیکارى و دیاریکردنى نموونەکان، بۆئەوەى ڕووماڵى شێوازە جیاوازەکان بکرێ بە پەسەند زانرا دوو شێواز هەڵبژێردرێن، ئەوانیش شێوازى زانستى و شێوازى ئەدەبین، دوای ئەوەی جۆری پاتکردنەوەکانی هەریەک لە دەقەکان لە خشتەیەکدا خراوەتەڕوو دواتر جۆر و ڕێژەی پاتکردنەوەکانی نێوان دەقەکان بە یەکتری بەراوردکراون.

ناوەرۆکی توێژینەوەکە لە پێشەکی و دوو بەش پێکهاتووە. کە بەشی یەکەم تیۆرییە و بەشی دووەمیش پڕاکتیکییە. بەم شێوەیە: لە بەشی یەکەمی توێژینەوەکەدا چەمک و زاراوەی پاتکردنەوە لەگەڵ ئەو زاراوانەی کە لێیەوە نزیکن ڕوونکراونەتەوە لەگەڵ ناساندنی دیاردەکە، دواتر بۆچوونی هۆی خراوەتەڕوو لەگەڵ نیشاندانی جۆری پاتکردنەوەکان. بەشی دووەمیش لایەنی ئاماریی توێژینەوەکەیە، تیایدا ئاماری دوو دەق لە بوارەکانی (زانستی و ئەدەبی) وەرگیراوە و بەیەکتری بەراوردکراون لە ڕێگەیەوە چەند ئەنجامێک بەدەستهاتووە، کە لە کۆتاییدا لەگەڵ لیستی سەرچاوەکان پێشکەشکراون.

وشە کلیلییەکان: پاتکردنەوە، پاتکردنەوەی لێکسیکی، ناوەندی ون، هاوئاماژە، پەیوەندیی سێگۆشەیی، هایپۆنیم، هاوهایپۆنیم و سەرخان.

 

ملخص:

هذا البحث بعنوان (التكرار المعجمي مابين النص الأدبي والعلمي في اللغة الكوردية)، وهو بحث في اللغة، ونلمح ظاهرة التكرار في مختلف مستويات اللغة، المحادثة والكتابة، لذا تم عرض هذه الظاهرة في اللغة الكورية تحديدا في هذا البحث، مع تعين الاشكال التي تؤدي الى حدوث هذه الظاهرة، هذا البحث يدرس الموضوع في إطار مودیل هوي (Hoey)، ومن ثم تطبيق النظرية على اللغة الكوردية.

في هذا البحث جاء بهدف تحليلي وأخذ عينات بشكل عشوائي بشكل متعمد، كي تغطي العينات الاشكال المختلفة لهذه الظاهرة والتي تتظمن شكلين، وهما العلمي والأدبي، بعد ذلك نوع التكرار كل نص في تم عرضه في جدول موضح، وبعد لأنتهاء من المقارنة تم الوصول الى عدة نتائج.

أما خطة البحث فتشكلت من مقدمة و مبحثین، في المبحث الأول تم التطرق إلى الجانب النظري وفي المبحث الثاني تم التطرق إلى الجانب التطبيقي، حيث ركز المبحث الأول من البحث على مفهوم التكرار مع المصطلحات القريبة منها وتم الاشارة الى مواضع ضرورة وعدمه و ذكر اسباب التكرار مع بيان أنواع التكرار، وفي المبحث الثانی يحتوى على الجانب الاحصائي للبحث، حيث استعانة البحث بنصين أدبين مترجمين مع عقد مقارنة بينهما، في النهاية تم ذكر أهم نتائج البحث مع قائمة المصادر والمراجع.

 

سەرچاوەکان

-      موکریانی، گیو(٢٠١٧)، فەرهەنگی کوردستان، کوردی-کوردی، پێداچونەوە و زیادکردنی کوردستان موکریانی، بەرگی یەکەم، چاپی دووەم، چاپخانەی ڕۆژهەڵات، هەولێر.

سەرچاوە ئینگلیزییەکان

-      Aitchison, Jean (1994), ''say, say it again Sam'' The treatment of repetition in linguistics. in Fischer, Andreas(ed.). Repetition: Gunten Narr verlag.

-      Al-Khafaji, R. (2005), variations and recurrence in the lexical chains of Arabic and English texts, Poznan studies in contemporary linguistics, vol 40, school of English, Adam Mickiewicz university, Poznan, Poland. Pp.5-25.

-      Halliday, M. A. K. and Ruqaiya Hasan (1976), Cohesion in English, Longman group Ltd, London.

-      Haspelmath, Martin and Andrea D. smis (2010), Understanding Morphology, 2nd Edition, Euston road, London.

-      Hoey, Michael (1996), Patterns of Lexis in Text, Series Editors: John Sinclair and Ronald Carter, 4th, Oxford University press.

-      Lili Zhan (2012), Analysis of Lexical Repetition-Taking a News Discourse as an Example, Theory and Practice in Language studies, Vol. 2, Issue 10, pp. 2160-2167.

-      McArthur, Tom (1992), The Oxford Companion to the English Language. New York, Oxford University Press.

-      Nunung Nurjannah (2015), The analysis of repetition in the body text of Shampoo advertisements, Journal of English Language and Learning, Vol. 2, Issue 2, pp. 275-282.

-      Quirk, Randolf, Sidney Greenbaum, Geoffrey Leech & Jan Svartvik (1985), A comprehensive Grammar of the English Language, New York: long man.

-      Reynolds, D. W (1995), Repetition in Nonnative Speaker Writing: More than Quantity. Studies in Second Language Acquisition, Vol. 17, Issue 2, pp. 185-209.

-      Rosydah, Imam Suyitno, Heri Suwignyo and Primardiana Hermilia Wijayati (2014), Translation of syntactic repetitions as formal aesthetic marker in Das Brot: International Journal of English language and translation studies, University of Malaya Kuala lampur.

سەرچاوەی نموونەکان

-      حەسەن، شێرزاد (٢٠٠٣)، تەمی سەر خەرەند، چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە، چاپی یەکەم، هەولێر.

-      ڕۆژنامەی هاوڵاتی، ژ: ٣٥٢، ٩/٥/٢٠٠٧.

-      سه‌جادی، عه‌لائه‌ددین (٢٠١٠)، ڕشته‌ی مرواری ـ به‌رگی 1ـ 8.

-      لیژنەیەک لە وەزارەتی پەروەردە (٢٠١٧)، زانست بۆ هەمووان، پەرتوکی قوتابی پۆلی نۆیەمی بنەڕەتی، چاپی هەشتەم.