بەها پەروەردەییە نەتەوەیی و نیشتیمانییەکان لە تێکستی شانۆی منداڵاندا


The National Educational Values in Children Drama: Nergzakani Mam Nawroz as a Sample
Ibrahim Qader Mohammed, Razaw Rasheed Sabri
Salahaddin University, Faculty of Basic Education, Kurdish Department


 Abstract:

This paper proclaims the significance and the role of children drama in installing and stabilising the national educational values for the age of children that the literary text has addressed.

This paper makes use of descriptive analysis method depending on the measurements of literary textual analysis and focusing on the significant features of children literature and educational aims. Through analysing the selected literary text, the paper attempts to illustrate the highlighted national educational values that are located in the literary text. Ahmad Ali Kanaan’s classification of national educational values is used to accomplish the paper’s hypothesis in scientific and proper order.

In Zmani Dayk which is a collection of children drama, a play is selected entitled Nergzakani Mam Nawroz. The selection is made randomly and intentionally, as Nergizakany Mam Nawroz encompasses a considerable aggregate of national educational values.

پوختە:

لەم توێژینەوەیەدا، شانۆی منداڵ وەک هونەرێکی ئەدەبی منداڵان باسی لێوەکراوە، گرنگی و ڕۆڵی ئەم هونەرە لە چاندن و سەقامگیرکردنی بەها پەروەردەییە نەتەوەیی و نیشتیمانییەکان بۆ ئەو قۆناغەی تەمەنی منداڵ کە تێکستە شانۆییەکەی ئاڕاستەکراوە، خراوەتەڕوو. لە توێژینەوەکەدا میتۆدی (وەسفیی شیکاری) بە پشتبەستن بە پێوەرەکانی شیکردنەوەی دەقی ئەدەبی لەژێر ڕۆشنایی گرنگترین خاسیەتەکانی شانۆی منداڵان و ئامانجە پەروەردەییەکاندا، لە چوارچێوەی تییۆری توێژینەوەکەدا بەکارهاتووە. لێکۆڵەر هەوڵیداوە لە میانەی شیکردنەوەی دەقە شانۆییەکەدا، گرنگترین بەها پەروەردەییە نەتەوەیی و نیشتیمانییەکان، کە لە نموونەی تێکستەکەدا ئاماژەیان پێکراوە دەستنیشانبکات و بیانخاتەڕوو.

 بۆ ئەوەی دەستنیشانکردنی بەهاکان لە تێکستەکەدا بە شێوەیەکی ڕێکخراو و ڕێکوپێک بێت و لە سەر بنەمایەکی زانستی بێت، پشت بە پۆلێنی (ئەحمد عەلی کەنعان) بۆ بەها پەروەردەییە نەتەوەیی و نیشتیمانییەکان بەستراوە و وەک پێوەرێک بەکارهاتووە. نموونەی توێژینەوەکە بریتییە لە ناوەرۆکی تێکستی شانۆیی (نێرگزەکانی مام نەورۆز)ی عەبدولوەهاب شوانی، کە لە کتێبی شانۆی منداڵانی (زمانی دایک) وەرگیراوە، هەڵبژاردنی نموونەکە بە شێوەیەکی هەڕەمەکیی مەبەستدار بووە، لەسەر ئەو بنەمایەی، کە زۆرترین بەهای پەروەردەیی (نەتەوەیی و نیشتیمانی) لەخۆگرتووە.

وشە کلیلییەکان: شانۆی منداڵان، بەها پەروەردەییەکان، بەها پەروەردەییە نەتەوەیی و نیشتیمانییەکان.

ملخص:

هدفت الدراسة، لإبراز فن من فنون أدب الأطفال وهو المسرح، وابراز دور هذا الفن فی ترسیخ القیم التربویة (الوطنیة و القومیة)، فی هذە المرحلة من عمر الطفل، فی النص المقصود.

وقد استخدمت الباحثة المنهج التحلیل الوصفي، معتمدا علی معاییر تحلیل النص وفق أهم خصائص المسرح الطفل وأهدافها التربویة، من خلال الدراسة والاطار النضري لهذە الدراسة.

وقد  حاولت الباحثة ومن خلال النص المسرحي، المشار إلیە في البحث، عرض القیم التربویة (القومیة والوطنیة)، وتحلیلها. وقد اعتمدت الباحثة علی معیار (احمد علي کنعان) للقیم التربویة (الوطنیة والقومیة) لتکون المعیار والتشخیص مبني علی أساس علمي منظم. نموذج البحث یحتوي علی النص المسرحي (نێرگزەکانی مام نەورۆز) المأخوذ في الکتاب المسرحي (زمانی دایک) للطفل. وقد أختارت الباحثة طریقة (العشوائیة المقصودة) في اختیار النص.

 

لیستی سەرچاوەکان

بە زمانی کوردی:

-   ژاڵەیی، جەلال خەلەف (١٩٨٣)، منداڵ لە قۆناخی دوا منداڵی و هەرزەکاریدا، چ١، چاپخانەی (حسام)، بغداد.

-        شوانی، عەبدولوەهاب (٢٠١٣)، شانۆی منداڵان – زمانی دایک، چاپخانەی ڕۆشنبیری، هەولێر.

-        قەرەداغی، بوڕهان (٢٠١١)، شانۆی منداڵ– مێژوو، بیبلۆگرافیا، تیۆر، پڕاکتیک، چاپخانەی کارۆ، سلێمانی.

-        ئەحمەد، کەیفی (٢٠١٨)، شانۆ و شانۆی منداڵان، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاڵای ڕووناکی، کۆیە.

بە زمانی عەرەبی:

-   ابو العلا، عصام الدین (٢٠١٦)، من المسرح العالمي – یومکـم سعید یا أطفال، عدد ٣٨٢، المجلس الوطني للثقافة والفنون والاداب، الکویت

-        ابو المعال، عبدالفتاح (١٩٨٤)، فی مسرح ألأطفال، دار الشروق للنشر والتوزیع، عمان- الاردن

-        احمد، سمیر عبدالوهاب (٢٠٠٤)، قصص و حکایات ألأطفال و تطبیقاتها العملیة، ط١، دار المسیرة، عمان

-        الجابري، حمدي (٢٠٠٢)، مسرح الطفل في الوطن العربي، مطابع الهیئة المصریة العامة للکتاب، قاهرة

-        العلیمات، علي مصطفی (٢٠١٥)، مسرح ودراما الطفل، دار وائل للنشر والتوزیع، عمان- الاردن

-        العناني، حنان عبدالحمید (٢٠٠٧)، الدراما والمسرح في تربیة الطفل، دار الفکر، عمان- الاردن

-   الکعبي، فاضل عباس (١٩٩٩)، المداخل التربویة و مرتکزات التجانس المعرفي في ثتاقفة ألأطفال، دار الشوون الثقافیة العامة، بغداد

-        الهیتی، هادي نعمان (١٩٧٧)، أدب ألأطفال، فلسفتە، فنونە، وسائطە، دار الحریة للطباعە، بغداد.

-        الهیتی، هادي نعمان (١٩٨٨)، ثقافە ألأطفال، دار الفنون و الاداب، کویت.

-        خلیفة، عبداللطیف محمد (١٩٩٢)، إرتقاء القیم، عالم المعریفة، عدد ١٦٠، الکویت.

-        رضوان، محمد محمود و آخرون (١٩٨٢)، ادب الأطفال مبادوە – و مقوماتە الاساسیة، القاهرة.

-   علي، أسامە عبدالرحیم (٢٠٠٦)، القیم التربویة في صحافة ألأطفال، إیتراک للطباعة والنشر والتوزیع، القاهرة.

-        فراج، محمد بن السید (١٩٧٩)، ألأطفال و قراءاتهم، شرکة الربیعان، الکویت.

-        کحیلة، محمود محمد (٢٠٠٨)، معجم مصطلحات المسرح والدراما، هلا للنشر والتوزیع، ؟

-        کنعان، احمد علي (١٩٩٥)، ادب ألأطفال والقیم التربویة، دار الفکر، دیمشق.

-        مدنان، مروان (٢٠١٥)، مسرح الطفل من النص إلی العرض، مطبعة النیل،الجیزە- ردمک.

-   نایل، احمد جمعة احمد (٢٠٠٦)، التحلیل الادبي أسسە وتطبیقاتە التربویة، دار الوفاء لدنیا طباعة والنشر، الأسکندریة – جمهوریة مصر العربیة.

-   وارد، وینفرید (١٩٦٦)، مسرح الأطفال، ت. محمد شاهین الجوهري، الدار المصریة للتألیف والترجمة، القاهرة.