بررسی انواع مرگ در شاهنامه فردوسی و حماسه سرود رولان


The Study of types of death in the Shahnameh of Ferdowsi and the Song of Roland
Mahdi Sarbast Suleiman
Kurdish Department, Makhmour Education College, Salahaddin University

Abstract:

We find elements of thought and the ideas of people in the epic and heroic stories that remain to us, stories that tell the sacrifices and bravery, the murders or death of the heroes, and the characters within those stories.

The Shahnameh and the Song of Roland are stories which are full of positive and negative characters, heroes, wars and catastrophes, emotions and human spirit. Sometimes, jealousy causes the death of a man or a fiery war between two countries, but a patriotism can end the war. Thus, good and evil are in perpetual combat.

In the Shahnameh and the Song of Roland, we encounter practically every aspect of human life: greed, revenge, envy, superiority, adversity, love and hatred, patriotism and treason, arrogance, pride and death. All of these can be found in these two great works.

Life flows in these works so that we can not consider them as the history of kings, not as a simple of narrative story written in epic language. The Shahnameh and Song of Roland are worthy of being considered books of life, books containing all of life's events in one form.

Among the various bumpy events and in the shadow of the descriptions and stories of the Shahnameh and the Song of Roland, the theme encountered in these two epics is the question of death having created painful tragedies. . The main examples of this are the death of Siavash, Sohrab, in the Shahnameh and in the song of Roland is Roland's death.

This work examines the death present in the  Shahnameh of Ferdowsi and the French epic, the Song of Roland. To do this, he tries to analyze, in these two works, the different types and manifestations of death. In this respect, the differences between the appearance of this theme in these two works will be explained.

Keywords: The Song of Roland, Shahnameh, epic, death.

 پوخته:

بیروباوەڕ و هزری گشت نەتەوەیەک لەناو به سەرهاتی پاڵەوانان و داستانی نەتەوییاندا ڕەنگی داوه تەوه  ئه و گێرانەوانەی که چۆنیەتی کوشتن و یان مەرگی پاڵەوانان و كەسايەتیەکانی ناو ئەم چیرۆکانه لەخۆ دەگرنشاهنامه و سروودی ڕۆڵان بەرهەمێکن که پاڵەوان ئەرێنی و نەرێنی تێدا رۆڵ دەبینن، رووداوی جۆراجۆری شەڕوشۆڕ و پڕ هەست و سۆزی مرۆیانەی تێیاندا دەبینرێ.                                                                                                 

هەندێكجار چاوچنۆکی کەسێک مردنی کەسێک یان شەڕی خوێناوی نێوان دوو وڵاتی لێدەکەوێتەوه و هەندێكجار نیشتمان پەروەری، کۆتایی به شەڕ و خوێن ڕشتن دێنێهێزی خێر و شەڕ بەردەوام له ململانێ دانهله شاهنامه و سروودی ڕۆڵاندا راستەوخۆ رووبەڕووی لایەنه جۆراوجۆرەکانی ژیانی مرۆڤ دەبینەوهڕق و قین، زێدەخوازی و شەڕ، خۆشەویستی و ڕق، نیشتیمانپەروەری و خیانەت، خۆبەزلزانی و مردن و گشت ئەم بابەتانه بەش و پاژەکانی ئەم دوو بەرهەمه نەمره لەخۆ دەگرن.                                                                                                           

رووداوەکان لەم دوو بەرهەمەدا تا ئەو ڕادەیه بەرەو ژوور دەرۆن که نەدەتوانرێ به چیرۆکی پاشاکان و نه به گێڕانەوەیەکی ساده و ساکاری داستان ئامێز دابنرنئەگەر به وردی لێی بڕوانین، دەتوانرێ شاهنامه و سروودی ڕۆڵان به کتێبەکانی ژیان دابنرنکتێبەکانیکه که به جۆرێک له جۆرەکان سەرجەم رووداوەکانی ژیانی لەخۆ گرتوونه.                                                                                                                                                                                   لە ناو گشت ململانێیه جۆراوجۆرەکاندا و له میانەی وەسفکردن و گێڕانەوەی چیرۆکه ناوازەکانی شاهنامه و سروودی ڕۆڵاندا، ئەو بابەتەی که لەم دوو داستانەدا بەدی دەکرێ، پرسی مەرگ و مردنه که تراجیدییەکی دڵتەزێنی تۆمار کردووهله تراجیدیه بنچینیەکانی ئەو، مردنی سیاوش، سهراب، له شاهنامەدا و له سرودی رولان مردنی ڕۆڵانه.                                                                                                                                                                                       ئەم توێژینەوەیه کار له سەر شاهنامه فردوسی و داستانی فەڕەنسی سروودی ڕۆڵان دەکابۆ ئەم  مەبەسته هەوڵدەدرێ تاکوو دەرکەوته و دۆخه جیاوازەکانی بابەتی مردن لەم توێژینەوەیدا شیبکرێنەوه جیاوازییەکانی مردن لەم دوو بەرهەمەدا بخرێنەڕوو.

وشه کلیلییەکان : سروودی ڕۆڵان، شاهنامه، داستان، مردن.

 

چکیده:

یکی از انواع ادبی که می توان انعکاس انديشه های هر قوم و ملتی را در آن مشاهده نمود، حماسه یا داستانهاى حماسى و پهلوانی به جا مانده از آن است. روايتهایی كه به بیان ایثار و دلیری ها ، چگونگی كشتارها يا مرگ پهلوانان و شخصیت های درون آن داستانها می پردازد.

شاهنامه و سرود رولان آثاری هستند پر از شخصیت های مثبت و منفی ، جنگ ها و حوادث مختلف و عواطف و احساسات انسانی.

گاه یک حسدورزی مقدمات مرگ یک انسان یا جنگ آتشین میان دو کشور را رقم می زند و گاه وطن دوستی راه را بر جنگ ها می بندد. خیر و شر با هم در جدال مداوم هستند.

در شاهنامه و سرود رولان بی پرده با همه وجوه زندگی انسانی روبه رو می شویم. با بخل و کینه، حسد، برتری جویی و جنگ خواهی، عشق و نفرت، وطن پرستی و خیانت، نخوت و غرور و مرگ. همه و همه بخشی از بخشهای این دو اثر بزرگ و جاودان را به خود اختصاص داده اند.

 زندگی تا حدی در این دو کتاب جاری است که نه می توان آنها را داستان شاهان دانست و نه یک روایت ساده که با زبان حماسی بیان می شود. اگر کمی دقت کنیم، می بینیم می شود شاهنامه و سرود رولان را کتابهای زندگی دانست. کتابهایی که همه اتفاقات زندگی را به شکلی در خود جای داده اند.

در میان همه جدال های پرفراز و نشیب و در سایه توصیفات و داستان های بی نظیر شاهنامه و سرود رولان، موضوعی که در این دو حماسه با آن روبرو می شویم، مقوله مرگ است که تراژدی های  غم انگیزی را در آنها رقم زده است. که از نمونه های اصلی آن می توان مرگ سیاوش، سهراب، در شاهنامه و در سرود رولان، مرگ رولان را نام برد.

این نوشتار به بررسی مرگ در شاهنامه فردوسی و حماسه فرانسوی سرود رولان-  می پردازد. بدين منظور، می كوشد تا نمودها و حالت های متفاوت مضمون مرگ، را در این دو اثر بررسی و تحليل كند.

واژه های كليدی: سرود رولان، شاهنامه، حماسه، مرگ

                                                                                                                                                                                        

 

منابع و مآخذ

-          اسلامی ندوشن، محمد علی، (1397)، زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه، شرکت سهامی انتشار، تهران.

-     ده بزرگی، ژیلا، (1388)، مضامین حماسی در متن های ایران باستان و مقایسه آن با شاهنامه   فردوسی، چاپ اول، انتشارات امیر کبیر، تهران.

-          راسل، برتراند؛ (1367)، قدرت، ترجمه: نجف دریابندری، چاپ پنجم، انتشارات خوارزمی، تهران.

-          رضایی، مهدی، (1383)، آفرینش ومرگ در اساطیر، چاپ اول، انتشارات اساطیر ،تهران.

-          سولنیه، وردن ؛ (1357)، ادبیات فرانسه در قرون وسطی و رنسانس ، ترجمه عبدالحسین زرین کوب، انتشارات امیرکبیر، تهران.

-          سیدحسینی، رضا، (1376)، مکتب های ادبی، چاپ یازدهم، جلد اول، انتشارات نگاه، تهران.

-          سبحانی، توفیق، (1390)، تاریخ ادبیات ایران، جلد اول، چاپ هفتم، انتشارات دانشگاه پیام نور، تهران.

-          شالیان، ژرار، (1377)، گنجینه حماسه های جهان، ترجمه علی اصغر سعیدی، چاپ اول، انتشارات چشمه، تهران.

-     عبدالله عدنان، محمد؛ (1351)، صحنه های تکان دهنده در تاریخ اسلام،؛ ترجمه علی دوانی، چاپ اول، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، تهران.

-          فردوسی، ابوالقاسم، (1386) شاهنامه فردوسی (نسخه ژول مل)، به کوشش عبدالله اکبریان راد، انتشارات الهام، تهران.

-          کردیه، آندره؛ (1383)، ترانه رولان، ترجمه فریده مهدوی دامغانی, چاپ اول، انتشارات تیر ، تهران.

-          لپ، اینیاس، (1370)، روانشناسی مرگ، انتشارات زحل، تهران.

-     محمدی، مظفر، (1385)، صحنه های اسطوره ای و افسانه ای در بخش تاریخی شاهنامه فردوسی، دفتر نخست، شاهنامه پژوهی، دانشگاه فردوسی، مشهد.

-          یاحقی، محمد جعفر، (1386)، تاریخ ادبیات ایران، جلد اول، تهران

-          معتمدی، غلام حسین، مرگ شناسی،

-                     http//www.ravanpajoh.com.