شێوازی داواکردنی نافەرمی لە زمانی کوردیدا بە پێی هەندێ لە ڕۆنانە کۆمەڵایەتییەکان

شێوازی داواکردنی نافەرمی لە زمانی کوردیدا

بە پێی هەندێ لە ڕۆنانە کۆمەڵایەتییەکان

د. شێرزاد سعید صدیق               حاجی عبدالرحمن حاجی

زانکۆی سۆران/ فاکەڵتیی ئاداب                زانکۆی سۆران/ فاکەڵتیی پەروەردە

hajiabdulrahmanhaji@gmail.com                sherzad.sedeeq@soran.edu.iq

پوختەی

لەم توێژینەوەیەدا تیشک دەخەینە سەر داواکردنی نافەرمی لە زمانی کوردیدا، بۆ ئەم مەبەستەش گرنگی بەچەند ڕۆنانێکی کۆمەڵایەتی جیاواز دەدەین، وەک: تەمەن، رەگەز، ئاستی خوێندەواری... هتد. توێژینەوەکە دەچێتە چوارچێوەی زمانەوانیی کۆمەڵایەتی، میتۆدی توێژینەوەکە چەندایەتی و (شیکاری - وسفی)یە، داتاکان لەڕێگەی ڕاپرسییەکی تایبەت کۆکراوەتەوە، بۆ شیکردنەوەیان سود لە بەڕنامەی (Spss)وەرگیراوە.

ئەم توێژینەوەیە هەوڵدەدات وەڵامی ئەم پرسیارانە بداتەوە: شێوازی داواکردن لە نێوان ئەندامەکانی خێزاندا چۆنە؟ چ جۆرە ستراتیژییەک بەکاردێت؟ ڕۆنانە کۆمەڵایەتییەکان کاریگەرییان لەسەری هەیە؟

توێژینەوەکە دوو تەوەرەیە، یەکەم: باسی شێواز و جۆرەکانی و ستراتیژەکانی کراوە. دووەم: کاریگەری چوار فاکتەری: رەگەز، تەمەن، ئاستی خوێندەواری و پلە و پایەی کۆمەڵایەتی لە شێوازی داواکردنی نافەرمی پیشاندراوە.


وشە کلیلیەکان: کۆزمانەوانی، شێواز، ستراتیژەکانی داواکردن.



الملخص

عنوان البحث (اسلوب الطلب غير الرسمي في اللغة الكوردية في التركيبة الاجتماعية ) ،وقد خصص البحث  لبيان اساليب الطلب غير الرسمي اخل المجتمع محافظة اربيل أنموذجا . يدخل البحث في اطار دراسات علم اللغة الاجتماعي ،اما منهج البحث فهو (المنهج التحليلي الوصفي ) ،وقد اخذت البيانات عبر استبيان وزعت على أفراد مجموعة عوائل من محافظة اربيل ،ولتحليل البيانات استعان الباحث ببرنامج (spass).

وقد حاول الباحث الاجابة عن عدة اسئلة  منها: كيفية اسلوب الطلب مابين المتكلم والمستمع داخل العائلة ؟ والاستراتيجيات المتبعة في هذا الاسلوب، وهل ان التركيبة الاجتماعية لها تأثيرعلى هذه الاساليب؟

اما خطة البحث :عبارة عن مبحثين: المبحث الاول: ركز على الجانب النظري حيث الحديث عن كيفية وانواع استراتيجيات الطلب، أما المبحث الثاني فقد حاول بيان اهم العوامل التي تؤثر على اساليب الطلب وقد تمثلت هذه العوامل في الجنس، الفئة العمرية للفرد، مستوى تعليم الفرد، الطبقة الاجتماعي للفرد.

 

 

Abstract

This research which is entitled (Informal request style in Kurdish language according to social structure) sheds light on request style within family in Erbil city.

The research as a part of sociolinguistics uses quantitative method. The research utilizes (analytic-descriptive) model and the data has been collected through a designed and specific questionnaire. At the same time (SPSS) program has been used in order to analyze the collected data which is a reliable program.

The research questions are; how is the process of request style between speaker and listener in a family? Which type of strategy has used? Do social structures have impact on request style?

The research has divided into two parts; the first part covers the theoretical background of request style and its strategies, the second part deals with the impact of gender, age, education and social class on informal request style in Kurdish language.

Key words: sociolinguistic, style, request strategies, social structure



سەرچاوەکان  References 

-       ئارا عەلی کوڕەمارکی، (2008)، کوتێن واتایا شێوازی بۆ هەڤ واتایا تەواو، چاپخانەی خانی، دهۆک.

-       ئارام عەبدولواحید حەمەڕەشید، (2013)، ڕێزگرتن لە زمانی کوردیدا، چاپخانەی لەریا، سلێمانی.

-       ئیدریس عەبدوڵڵا مستەفا، (2010)، شێواز و شێوازگەری، چاپخانەی ڕۆژهەڵات هەولێر.

-       بێریڤان محەمەد شەریف، (2010)، جۆراوجوریا زمانی ل دەڤەرا بەهدینان، نامەی ماستەر، کۆلێژی ئاداب، زانکۆی دهۆک.

-       پیتەر هاڵبیرگ و دانەرانی‌تر، (2010)، و. ئەنوەر قادر محەمەد، تیۆری ئەدەبی و شێوازناسی، مەڵبەندی کوردۆلۆجی، سلێمانی.

-       تاڵیب حوسێن علی، (2014)، زانستی زمان و زمانی کوردی، چاپخانەی ڕۆژهەڵات، هەولێر.

-       حەسەن عەلی ئیبراهیم، (2015)، داواکردن و ڕەتکردنەوە لەزمانی کوردیدا بەپێی تیۆری کردە قسەییەکان، نامەی ماستەر، کولێژی زمان، زانکۆی سەلاحەددین، هەولێر.

-       ژوان عەبدولسەلام عەزیز، (2014)، شێواز لە شیعرەکانی کامەران موکری لەژێر ڕۆشنایی قوتابخانەی (فیلۆلۆجی لیوشپیتزەر)دا، نامەی ماستەر، کۆلێژی پەروەردە، زانکۆی سەلاحەددین، هەولێر.

-       شعبان شعبان احمد، (2002)، شێوازی شیعری جزیری، نامەی ماستەر، کۆلێژی ئاداب، زانکۆی سەلاحەددین، هەولێر.

-       نعمت اللە حامد نهێلی، (2007)، شێوازگەری (تیوری و پراکتیک)، چاپخانەی حاجی هاشم، هەولێر.

-       هێمن عەبدولحەمید شەمس، (2006)، شێواز و دەربڕین لە بۆنە کۆمەڵایەتییەکاندا، نامەی ماستەر، کۆلێژی پەروەردە، زانکۆی کۆیە.

-       احمد الشایب، (1991)، الأسلوب، مکتبة النهضة المصریة، قاهرة.

-       بییرجیرو، (1994)، ترجمة منذر عیاش، الأسلوبیة، دار الحاسوب للطباعة، حلب.

-       فیلی ساندریس، (2003)، ترجمة خالد محمود جمعة، نحو نظریة أسلوبیة لسانیة، توزیع دار الفکر، دمشق.

-       منذر عیاش، (2002)، الأسلوبیة و تحلیل الخطاب، مرکز الإنماء الحظاري، حلب.

-     Eunice Mukonde, (2009), A pragmatic Analysis of Requests in Bemba, University of Zambia.

-     Gu Xiao-le, (2009), The Effect of Explicit and Implicit Instructions of Request Strategies, Harbin Institute of Technology, China.

-     Khalid Tag-Eldin, (2006), Realization Patterns of Request in Sudanese and English, University of Bahri, Sudan.

-     Maan MuhammedAubed, (2012), Polite Request in English and Arabic, College of Arts, University of Tikrit, Iraq.

-     Mhammed T. Aldhulaee, (2011), Request Miting Devices in Australian English and Iraq Arabic, Faculty of Arts and Education, Deakin University, Australian.

-     Xiuping Han, (2013), A Contrastive Study of Chinese and British English Request Strategies Based on Open Role-play, BinZhou Medical University, YanTai, China.