وەرنەگێڕی لە زمانی کوردیدا


Untranslatability in the Kurdish Language
Ali Hamad Othman, Dler Sadiq Kanabi
Kurdish Department, Soran University

Abstract

This research, which is intitled Untranslatability in the Kurdish Language, is an attempt to realize the case of untranslatability with its types and reasons. The researchers shad light on untranslatability or some kinds of obstacles in translation from Kurdish language to other languages and vice versa.  Untranslatability is a Linguistic phenomenon. It appears when the translation process is stopped. The translators face three kinds of untranslatability; Linguistic untranslatability, cultural untranslatability and both of them together. Linguistic untranslatability occurs when there is no equivalent language unit in the target language for a language unit in a source language. When the culture of target language is lacking a relevant situational feature of the source language, the cultural untranslatability is occurred. Sometimes both of the two types of untranslatability are occurred at the same time, and it is the third kind of untranslatability, which isn’t been focused by the predecessor researchers.

پوختە

ئەم توێژینەوەیە، هەوڵێکە بۆ ناساندنی پرسی وەرنەگێڕی و جۆر و هۆکارەکانی. توێژەران باس لە وەرنەگێڕی دەکەن وەک گرفتی وەرگێڕان لە زمانی کوردی بۆ زمانەکانی تر و بە پێچەوانەوەش. وەرنەگێڕی وەک دیاردەیەکی زمانی و کەلتووری کاتێک دێتە ئاراوە کە کەرەسەیەکی زمانی یان کەلتووری لە زمانی سەرچاوەدا هەبێت و بەرانبەرەکەی لە زمانی مەبەستدا دەستنەکەوێت. ئەمەش کۆسپ دەخاتە بەردەم وەرگێڕ لە کاتی وەرگێڕانی دەقی زمانێک کە نزیکایەتیی نەبێت لەگەڵ زمانی مەبەستدا لەڕووی بنەچەی زمانی یان کەلتوورییەوە. بە شێوەیەکی گشتیش وەرنەگێڕی بەسەر دوو جۆری زمانی و کەلتووریدا دابەش دەبێت. لە یەکەمیاندا، ڕەگەزێکی زمانی لە زمانی سەرچاوەدا دەبینرێت، کەچی لە زمانی  مەبەستدا بەرانبەرەکەی نابیندرێت و لە دووەمیشیاندا، توخمێکی کەلتووری لە زمانی سەرچاوەدا بایەخێکی تایبەتی پێدەدرێت، کەچی لە زمانی مەبەستدا جێگای نابێتەوە. جۆری سێیەمی وەرنەگێڕان، هاوکات دێێتە ئاراوە کە هەردوو جۆرەکان بەیەکەوە هەن و ئەم جۆرەش لای توێژەرانی پێشین ئاماژەی بۆ نەکراوە.

الخلاصة

   هذا البحث تحت عنوان استحالة الترجمة في اللغة الكردية، محاولة لفهم مسئلة استحالة الترجمة انواعها و اسبابها، و الباحثان يبحثان عن  استحالة الترجمة او عائقات في الترجمة من اللغة الكردية الى لغات اخرى و بعكسها. استحالة الترجمة ظاهرة لغوية، تظهر بتوقف عملية الترجمة. المترجون يواجهون ثلاثة انواع لهذه الحالة: استحالة الترجمة اللغوية، استحالة الترجمة الثقافية و استحالة الترجمة ذوتا بعدان اللغوية و الثقافية. تظهر استحالة الترجمة اللغوية عند عدم وجود وحدة لغوية متقاربة في لغة الهدف، لوحدة لغوية الموجودة في لغة المصدر. و عند عدم وجود حالة  ثقافية معينة في لغة الهدف، للغة المصدر، تظهر حالة استحالة الترجمة الثقافية. اما في حالة وجود حالتان؛ استحالة ترجمة اللغوية و استحالة ترجمة الثقافية في ان واحد، هذه الحالة الثالثة لاستحالة الترجمة، و هي التي لم تبحث فيها من قبل الباحثون السلف.

سەرچاوەکان

-       ئاشنا، ئومێد، پیرەمێرد و پێداچونەوەیەکی نوێی ژیان و بەرهەمەکانی، بەرگی -٢- چاپی ٢، ئاراس، ٢٠٠٩، هەولێر.

-       خلوصی، صفاء، فن الترجمة، دار الحرية للطباعة، ١٩٨٢، بغداد.

-       دیک دیویس، در ترجمه ناپذیری شعر حافظ، ت: مصطفی حسینی و بهنام میرزابابازاده فومشی، ادبیات تطبیقی، س3، ش1، پیاپی 5، 1391، تهران.

-       ساعدی، کا‌ظم لطفی پور، اصول روش ترجمە، دانشگاه پیام نور، ١٣٨١، تهران.

-       صفوی، کورش، ترجمەناپذیری در (هفت گفتار دربارەی ترجمە)، نشر مرکز(کتاب ماد)، ١٣٧١، تهران.

-       نجيب، عزالدين محمد د. (2005)، اسس الترجمة من الانجليزية الى العربية و بالعكس ط. 5، مكتبة ابن سينا، القاهرة.

-        Bassnett, Susan, (2002), Translation Studies 3rd. edi, Routledge, London and New York.

-        Berlin, B. & P. Kay 1969. Basic Color Terms: Their Universality and Evolution. Berkeley, CA: University of California Press.

-        CATFORD,  J. C(1965), A Linguistic Theory of Translation, London Oxford University press.

-        Katie Mather, (2015), 45 Beautiful Untranslatable Words That Describe Exactly How You’re Feeling, July 22nd 2015.

-        Sunihan, J. W. (2014). An Analysis of Untranslatability Between English and Chinese from Intercultural Perspective. English Language Teaching V.7 NO.4

-        Reisenauer, A & Blogger, G (2016), 20 of the World's Most Beautiful Untranslatable Words, November 27, 2016, 9:13 pm.

-        Daniel Defoe,  Robinson Crusoe.  http://www.planetpdf.com/

-        https://www.rocketlanguages.com/blog/20-of-the-worlds-most-beautiful-untranslatable-words/

-        https://thoughtcatalog.com/katie-mather/2015/07/45-beautiful-untranslatable-words-that-describe-exactly-how-youre-feeling/